«Συγγνώμη» και «σε συγχωρώ»
κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση.
«Συγγνώμη»
Είναι αίτημα.
Το λέει αυτός που έφταιξε.
Δηλώνει: «Αναγνωρίζω το λάθος μου και ζητώ αποκατάσταση».
Προϋποθέτει ταπείνωση.
«Σε συγχωρώ»
Είναι προσφορά.
Το λέει αυτός που πληγώθηκε.:
«Δεν κρατώ μέσα μου την οφειλή απέναντί σου».
Προϋποθέτει ελευθερία καρδιάς.
Η ουσιαστική διαφορά
Η «συγγνώμη» αφορά κυρίως την ευθύνη.
Η «συγχώρεση» αφορά κυρίως την καρδιά.
Μπορεί:
Να πει κάποιος «συγγνώμη» και να μη λάβει συγχώρεση.
Να συγχωρήσει ακόμη κι αν δεν άκουσε ποτέ «συγγνώμη».
Στην ορθόδοξη θεολογία
όπως τονίζεται από τον Ιωάννη Χρυσόστομο
η συγχώρεση
θεωρείται εσωτερική απελευθέρωση,
όχι απλώς κοινωνική πράξη.
ψυχολογικά ,
(σημαίνει «χωρώ μέσα μου τον άλλον»), συγχωρώ όταν ακόμη πονάω).
Τι σημαίνει πνευματικά «χωρώ μέσα μου τον άλλον»;
Η συγ-χώρεση κρύβει μέσα της τη λέξη χώρος.
Σημαίνει: κάνω χώρο στην καρδιά μου
για εκείνον που με πλήγωσε.
Δεν σημαίνει:
ότι δικαιολογώ το κακό,ούτε ότι ξεχνώ,ότι συμφωνώ.
Σημαίνει:
Δεν σε διώχνω από την καρδιά μου.
Δεν σε φυλακίζω μέσα μου ως εχθρό.
Στην ορθόδοξη εμπειρία,
η καρδιά θεωρείται τόπος κοινωνίας με τον Θεό.
Όταν κρατώ μνησικακία, η καρδιά στενεύει.
Όταν συγχωρώ, η καρδιά πλαταίνει.
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέει ότι
η ελεήμων καρδιά «καίεται υπέρ πάσης της κτίσεως».
Δηλαδή γίνεται τόσο πλατιά που χωρά ακόμη και αυτόν που την πλήγωσε.
Και ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης μιλούσε για το
να κρατάς τον νου σου στον Θεό και την καρδιά ανοιχτή ακόμη και προς τον εχθρό — γιατί εκεί φαίνεται αν μέσα σου κατοικεί το Πνεύμα.
Τι....δεν είναι η συγχώρεση
Πνευματικά, συγχώρεση
δεν σημαίνει:
συνεχίζω να επιτρέπω την αδικία,
καταργώ τα όρια,γίνομαι αφελής.
Μπορώ να βάλω όρια και ταυτόχρονα να μη μισώ.
Πρακτικά πώς «χωρώ» τον άλλον;
Σταματώ να επαναλαμβάνω μέσα μου το σενάριο της αδικίας.
Προσεύχομαι — έστω ψυχρά —
«Κύριε, φώτισέ τον».
Παραδέχομαι ότι
κι εγώ χρειάζομαι συγχώρεση.
Στην ουσία, συγχωρώ σημαίνει:
Δεν σε ταυτίζω για πάντα με το λάθος σου.
Καθαρά και απλά:
«Συγγνώμη»
Τη λέει αυτός που έφταιξε.
Είναι αίτημα.
Δηλώνει:
«Αναγνωρίζω το λάθος μου».
Έχει κέντρο την ευθύνη.
«Σε συγχωρώ»
Το λέει αυτός που πληγώθηκε.
Είναι προσφορά.
Δηλώνει:
«Δεν κρατώ μέσα μου το χρέος σου».
Έχει κέντρο την καρδιά.
Πνευματική διαφορά
Η «συγγνώμη» είναι κίνηση ταπείνωσης.
Η «συγχώρεση» είναι κίνηση αγάπης.
Μπορεί να υπάρξει:
συγγνώμη χωρίς αληθινή μετάνοια, συγχώρεση χωρίς να ακουστεί ποτέ συγγνώμη.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι
η συγχώρεση ελευθερώνει πρώτα
αυτόν που συγχωρεί.
Με μία φράση
Η συγγνώμη διορθώνει το λάθος.
Η συγχώρεση θεραπεύει την καρδιά.
«συγγνώμη» δεν σημαίνει
«προσχωρώ στη γνώμη σου».
Ετυμολογικά
Η λέξη προέρχεται από το συν + γνώμη.
Αρχικά σήμαινε:
να έχουμε κοινή γνώμη,
«να καταλαβαίνω το σκεπτικό σου»,
«να συμφωνούμε στο ίδιο φρόνημα».
Δεν σήμαινε υποτάσσομαι ή αλλάζω άποψη επειδή το λες εσύ.
Με τον καιρό, η λέξη πήρε τη σημερινή σημασία:
«ζητώ συγχώρεση»δηλαδή:
αναγνωρίζω ότι έσφαλα και ζητώ αποκατάσταση.
Διαφορά από το «προσχωρώ»
Το «προσχωρώ» σημαίνει:
μπαίνω στην πλευρά σου,
υιοθετώ τη θέση σου.
Η «συγγνώμη» δεν είναι αλλαγή στρατοπέδου.
Είναι αναγνώριση ευθύνης.
Πνευματικά
Η συγγνώμη δεν λέει:
«Έχεις δίκιο σε όλα».
Λέει:
«Σ αυτό που έγινε, εγώ έφταιξα».
Η γλώσσα μας ξεχωρίζει
δύο διαφορετικές κινήσεις της ψυχής:
Συγγνώμη (συν + γνώμη)
Δηλώνει: κοινή κατανόηση,
αποδοχή ευθύνης,αποκατάσταση σχέσης σε επίπεδο νου.
Είναι περισσότερο νοητική και ηθική πράξη.
Συγχώρεση (συν + χώρος)
Δηλώνει:δίνω χώρο μέσα μου,
δεν κρατώ το χρέος,δεν σε απορρίπτω υπαρξιακά.
Είναι περισσότερο
καρδιακή και υπαρξιακή πράξη.
Γιατί άλλες γλώσσες έχουν μία λέξη;
Στα αγγλικά:sorry (εκφράζει λύπη),
forgive (διαγράφω οφειλή).
Δεν υπάρχει όμως τόσο καθαρά η εικόνα του «κάνω χώρο μέσα μου».
Η ελληνική σκέψη, από την αρχαιότητα μέχρι την πατερική παράδοση,
βλέπει τον άνθρωπο ως σχέση
όχι μόνον ως άτομο.
Γι’ αυτό ξεχωρίζει:
την αποκατάσταση της σκέψης (γνώμη), από
την αποκατάσταση της καρδιάς (χώρος).
Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής μιλούσε
για ενότητα «γνώμης» και «αγάπης» δηλαδή ενότητα νου και καρδιάς.
Με μια εικόνα
Η συγγνώμη ενώνει τα μυαλά.
Η συγχώρεση ενώνει τις καρδιές.
Και τα δύο χρειάζονται
για να θεραπευτεί πλήρως μια σχέση.
Συνήθως λέμε ότι η συγχώρεση είναι πιο δύσκολη.
Αλλά σε πολλές περιπτώσεις
η συγγνώμη είναι δυσκολότερη και να γιατί:
Η συγγνώμη χτυπά τον εγωισμό
Για να πω «συγγνώμη»
πρέπει να παραδεχτώ:έκανα λάθος,πλήγωσα,δεν είμαι αλάνθαστος.
Αυτό τραυματίζει την εικόνα που έχω για τον εαυτό μου.
Ο εγωισμός αντιστέκεται.
Η συγγνώμη εκθέτει
Όταν ζητώ συγγνώμη:γίνομαι ευάλωτος,
δίνω δύναμη στον άλλον,ρισκάρω να μη με συγχωρήσει.
Χρειάζεται ταπείνωση και θάρρος μαζί.
Η συγχώρεση μπορεί να γίνει εσωτερικά
Μπορώ να συγχωρήσω χωρίς να το μάθει κανείς.
Είναι εσωτερική εργασία.
Η συγγνώμη όμως πρέπει να ειπωθεί.
Είναι πράξη δημόσια (έστω και μεταξύ δύο).
Πνευματικά
Η συγχώρεση θεραπεύει τον πόνο.
Η συγγνώμη διαλύει την υπερηφάνεια.
Και η υπερηφάνεια είναι βαθύτερη ρίζα.
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος γράφει ότι
η ταπείνωση είναι «ανώνυμη χάρις» δηλαδή φαίνεται κυρίως όταν ο άνθρωπος κατεβάζει τον εαυτό του χωρίς να εξαναγκάζεται.
Με μια απλή φράση
Να συγχωρώ σημαίνει:
«Δεν σε κρατώ ένοχο».
Να ζητώ συγγνώμη σημαίνει:
«Δέχομαι ότι... είμαι ένοχος».
Και το δεύτερο πληγώνει άμεσα το “εγώ”.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου